Scopus Index Kaydı: Gereksinimler ve Başarı İpuçları
Scopus, Elsevier tarafından sunulan, dünya genelinde en kapsamlı ve saygın abstrakt ve atıf veri tabanlarından biridir. Bilimsel araştırmaların görünürlüğünü artırmak, atıf sayılarını takip etmek ve uluslararası alanda tanınırlık kazanmak isteyen dergiler için Scopus'ta indekslenmek büyük bir önem taşır. Ancak, Scopus'a kabul edilmek titiz bir değerlendirme sürecini ve belirli gereksinimlerin karşılanmasını zorunlu kılar. Bu süreçte başarılı olmak için dikkat edilmesi gereken temel noktalar ve stratejiler bulunmaktadır.
Scopus Kayıt Gereksinimleri:
Scopus'a başvuran bir derginin öncelikle belirli temel kriterleri karşılaması beklenir. Bu kriterler genellikle şunları içerir:
- Yayın Etiği ve Politikaları: Derginin açık ve net bir şekilde tanımlanmış yayın etiği politikalarına sahip olması (örneğin, COPE - Committee on Publication Ethics standartlarına uyum), intihal, veri sahteciliği gibi etik dışı davranışlara karşı önlemler alması ve bu politikaları web sitesinde yayınlaması gerekmektedir.
- Editöryal Kalite ve Süreçler: Derginin alanında uzman ve tanınmış akademisyenlerden oluşan bir yayın kuruluna sahip olması, makale kabul ve değerlendirme süreçlerinin şeffaf, adil ve titiz bir hakemlik sistemine dayanması (genellikle çift kör hakemlik tercih edilir) beklenir. Editöryal süreçlerin düzenli ve zamanında işlemesi de önemli bir faktördür.
- İçerik Kalitesi ve Kapsamı: Dergide yayınlanan makalelerin özgün, bilimsel açıdan değerli, metodolojik olarak sağlam ve ilgili akademik alana katkı sunan nitelikte olması gerekir. Derginin belirli bir yayın periyoduna (örneğin, yılda en az iki sayı) düzenli olarak uyması ve yayınlanan makalelerin İngilizce başlık, özet ve anahtar kelimeler içermesi genellikle zorunludur. Bazı durumlarda, makalelerin tamamının İngilizce olması tercih edilebilir veya zorunlu tutulabilir.
- Uluslararası Odak ve Katkı: Derginin uluslararası bir yazar ve okuyucu kitlesine hitap etmesi, yayın kurulunda farklı ülkelerden akademisyenlerin bulunması ve yayınlanan makalelerin küresel düzeyde ilgi çekebilecek konuları ele alması, Scopus tarafından olumlu değerlendirilen unsurlardır.
- Online Erişilebilirlik ve Web Sitesi: Derginin profesyonel, kullanıcı dostu ve tüm gerekli bilgileri (yayın kurulu, yayın politikaları, makale gönderim rehberi, iletişim bilgileri vb.) içeren bir web sitesine sahip olması şarttır. Makalelerin tam metinlerine online olarak erişilebilmesi ve web sitesinin düzenli olarak güncellenmesi de önemlidir.
- Yayın Sürekliliği: Derginin en az iki yıldır düzenli olarak yayınlanıyor olması genellikle bir ön koşuldur. Bu, derginin istikrarlı bir yayın politikasına ve sürdürülebilir bir yapıya sahip olduğunu gösterir.
Başarı İpuçları:
Scopus kayıt sürecinde başarı şansını artırmak için aşağıdaki ipuçları dikkate alınabilir:
- Kapsamlı Hazırlık: Başvuru yapmadan önce Scopus'un güncel kabul kriterlerini ve değerlendirme süreçlerini detaylı bir şekilde inceleyin. Derginizin bu kriterlere ne ölçüde uyduğunu objektif bir şekilde değerlendirin ve eksik gördüğünüz alanlarda iyileştirmeler yapın.
- Güçlü Bir Editör Ekibi Oluşturun: Alanında saygın, deneyimli ve uluslararası bağlantıları olan akademisyenlerden oluşan bir yayın kurulu, derginizin kalitesini ve güvenilirliğini artıracaktır.
- Hakemlik Sürecini İyileştirin: Şeffaf, adil ve titiz bir hakemlik süreci, yayın kalitesinin temelini oluşturur. Hakemlerinize yönelik net yönergeler belirleyin ve değerlendirme süreçlerini yakından takip edin.
- Yayın Kalitesine Odaklanın: Özgün, yenilikçi ve alana önemli katkılar sunan makaleleri yayınlamaya özen gösterin. Makalelerin dil ve yazım kalitesine dikkat edin.
- Uluslararasılaşmayı Hedefleyin: Farklı ülkelerden yazarların makalelerini yayınlamaya, yayın kurulunuzda uluslararası üyelere yer vermeye ve derginizin uluslararası platformlarda tanıtımını yapmaya çalışın.
- Profesyonel Bir Web Sitesi Tasarlayın: Derginizin web sitesi, Scopus değerlendirme komitesi için ilk izlenimi oluşturur. Sitenin kolay gezilebilir, bilgilendirici ve güncel olmasına özen gösterin.
- Başvuru Formunu Dikkatle Doldurun: Scopus başvuru formunda istenen tüm bilgileri eksiksiz ve doğru bir şekilde sağlayın. Derginizin güçlü yönlerini ve Scopus'a neden kabul edilmesi gerektiğini vurgulayan bir ön yazı ekleyebilirsiniz.
- Sabırlı Olun ve Geri Bildirimleri Değerlendirin: Scopus değerlendirme süreci zaman alabilir. Başvurunuzun sonucunu sabırla bekleyin. Eğer başvurunuz reddedilirse, Scopus tarafından sağlanan geri bildirimleri dikkatlice inceleyin, gerekli düzeltmeleri yapın ve gelecekteki başvurularınız için bu deneyimden ders çıkarın.
Scopus'a kayıt olmak, bir derginin akademik dünyadaki prestijini ve etkisini önemli ölçüde artıran bir başarıdır. Yukarıda belirtilen gereksinimlere ve ipuçlarına dikkat ederek, bu zorlu süreci başarıyla tamamlamak ve derginizi uluslararası bilim camiasının önemli bir parçası haline getirmek mümkündür.